على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

893

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تضال ( taz ll ) م . ع . عذر گم كردن راه آوردن . تضامم ( taz mom ) م . ع . تضام القوم : فراهم شدند قوم . و تضام اليه : كشيده شد بسوى او و فراهم آمد . تضاؤل ( taz 'ol ) م . ع . تضاءل . تضايف ( taz yof ) م . ع . تضايف الوادى : تنگ شد رود بار . و تضايف عليه : در كنار و نزديك او گرديد و نيز تضايف : از دو جانب آمدن قوم رود بار را . و از دو جانب شكار آمدن سگهاى شكارى را . تضايق ( taz yoq ) م . ع . تنگ گرديدن و يقال تضايق القوم اذا لم يتسعوا فى خلق او مكان . تضبب ( tazabbob ) م . ع . تضبب الصبى : نيك فربه گرديد آن كودك . تضبط ( tazabbot ) م . ع . تضبطه : بقهر و اسيرى گرفت او را . و تضبطت الضان : بپارهء گياه رسيدند گوسپندان و شتابى كردند در چرا و قوى و توانا گرديدند . تضبيب ( tazbib ) م . ع . ضبيبة ساختن براى كودك . و فرا گرفتن چيزى را . و ضباب ساختن براى در . و ضب الصبى : ضبيبة خورانيد كودك را . تضبيد ( tazbid ) م . ع . به ياد كسى چيزى را دادن كه موجب غضب او باشد . تضبير ( tazbir ) م . ع . ضبرت الشيئ تضبيرا : فراهم كردم آن چيز را . و ضبرت العظام : محكم بستم استخوان ها را . و ضبر اللحم : گرد آمد و پر شد گوشت . تضبير ( tazbir ) ا . ع . سخت استوارى استخوانها و پرى گوشت و گرد اندامى . تضبيع ( tazbi ' ) م . ع . بددل شدن . و يازيدن ستور بازوها را در رفتار . و ضبع فلانا : حائل شد ميان فلان و ميان آن چيزى كه قصد رمى آن كرده بود . تضجر ( tazajjor ) م . ع . ناليدن و بىقرارى كردن يق تضجر منه و به . تضجع ( tazajjo ' ) م . ع . فرو ايستادن از كار و اقامت نكردن در آن يق تضجع فى الامر . و پيوسته بودن ابر در جائى يق تضجع السحاب . تضجيج ( tazjij ) م . ع . رفتن و مايل گرديدن . و سم دادن پرنده و يا درنده را . و بر بانگ و فرياد انگيختن كسى را . تضجيع ( tazji ' ) م . ع . ضجع فى الامر : كوتاهى نمود در كار . و ضجعت الشمس : نزديك بغروب شد آفتاب . و كذلك ضجع النجم . تضحضح ( tazahzoh ) م . ع . تضحضح السراب : جنبيد و درخشيد سراب . تضحك ( tazahhok ) م . ع . خنديدن . تضحى ( tazahhi ) م . ع . خوردن وقت چاشت . و قربانى كردن . و نماز چاشت گزاردن . و تضحت الابل : در چاشت چريدن گرفتند شتران . تضحية ( tazheyat ) م . ع . ضحيته : در وقت چاشت خورانيدم او را . و ضحيت بالشاة : ذبح كردم گوسپند را وقت چاشت . و ضحيت الغنم : چرانيدم گوسپندان را در چاشت . و ضح رويدا يعنى شتاب مكن . تضحيك ( tazhik ) م . ع . خندانيدن . تضخيم ( tazxim ) م . ع . كلان و بزرگ كنانيدن . تضرب ( tazarrob ) م . ع . جنبش نمودن و حركت كردن . تضرة ( tazerrat ) و ( tazorrat ) ا . ع . تنگى و بدحالى . و تنگ و كمى . تضرج ( tazarroj ) م . ع . خون‌آلود شدن يق ضرجه بالدم فتضرج . و آراستن . زن خويشتن را . و شكفتن شكوفه . و منتشر درخشيدن برق . و سرخ گرديدن رخسار و جز آن . تضرر ( tazarror ) م . ع . گزند يافتن . تضرع ( tazarro ' ) م . ع . نزديك بپويه دويدن . و تضرع لله : زارى نمود بسوى خدا و عجز و خوارى كرد و حاجت خواست از وى . و تضرع الظل : برآمد سايه و بر گرديد . تضرع ( tazarro ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فروتنى و درخواست بطور ابرام و زارى و ناله و فرياد و فغان . تضرغم ( tazarqom ) م . ع . تضرغمت الابطال : شيرى كردند دلاوران و شير شدند . تضرفط ( tazarfot ) م . ع . نشستن بر پشت كسى و برآوردن هر دو پاى را از زير بغل او و نهادن آنها را بر گردنش . تضرم ( tazarrom ) م . ع . افروخته شدن آتش . و بر افروخته شدن از خشم . تضريب ( tazrib ) م . ع . آميختن چيزى و بر آغالانيدن . و سخن چينى نمودن . و بخيه زدن جامه را . و پيش آمدن برف را . و نوشيدن شير آميخته شدهء از شير چند شتر . و ضربه : زد او را . و ضربت عينه : فرو رفت چشم او بمغاك . تضرية ( tazreyat ) م . ع . ضراه و به تضرية : بر آغالانيد او را به آن و حريص كرد . و ضرى الفرارة تضرية : تافت كنار جوال و خرجين را . تضريج ( tazrij ) م . ع . ضرج الجيب : فراخ و فروهشته كرد گريبان را . و ضرج الابل : سخت دوانيدن شتران را در غارت . و ضرج الكلام : آراست سخن را و زينت داد . و ضرج الثوب : رنگ سرخ